Hassafon > Helg > Pèsaḥ >

Haggadá šel pèsaḥ: Maggíd ✡ הַגָּדָה שֶׁל פֶּֽסַח. מַגִּיד.
ved Olve Utne

 

Slavar var vi for Farao i Egypt — עבדים היינו לפרעה במצרים

ŋAbadím hayínu leFarŋó beMitsráyim, vayyotsiénu Adonáy Elohénu mishám beyád ḥazaká ubizróaŋ netuyá; veillú ló hotsí hakKadósh, barúkh hú, et aboténu mimMitsráyim ŋadáyin ánu ubanénu ubné banénu meshuŋbbadím hayínu leFarŋó beMitsráyim; veafilu kullánu ḥakhamím, kullánu neboním, kullánu yodeŋím et hattorá — mitsvá ŋalénu lesappér bitsiát Mitsráyim; vekhól hammarbé lesappér bitsiát Mitsráyim, haré zé meshubbá.

Siervos fuemos a Parhó en Egipto, y saconos .A. nuestro Dio de alli, con mano fuerte, y con braço tendido: y si no sacàra el Santo bendito el a nuestros padres de Egipto; aun nos y nuestros hijos, y hijos de nuestros hijos, sugetos fueramos a Parhó en Egypto, Y aun que todos nos (fuessemos) sabios, todos nos entendidos, todos nos sabientes a la Ley, precepte sobre nos de recontar en salida de Egypto: y todo el que multiplica en recontar la salida de Egypto, decierto es digno de loor.

עֲבָדִים הָיִינוּ לְפַרְעה בְּמִצְרַיִם וַיּוֹצִיאֵנוּ יהוה אֱלהֵינוּ מִשָּׁם בְּיָד חֲזָקָה וּבִזְרוֹעַ נְטוּיָה   וְאִלּוּ לא הוֹצִיא הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא אֵת אֲבוֹתֵינוּ מִמִּצְרַיִם עֲדַיִן אָנוּ וּבָנֵינוּ וּבְנֵי בָנֵינוּ מְשֻׁעְבָּדִים הָיִינוּ לְפַרְעה בְּמִצְרַיִם   וַאֲפִילוּ כֻּלָּנוּ חֲכָמִים   כֻּלָּנוּ נְבוֹנִים   כֻּלָּנוּ יוֹדְעִים אֶת הַתּוֹרָה   מִצְוָה עָלֵינוּ לְסַפֵּר בִּיצִיאַת מִצְרַיִם   וְכָל הַמַּרְבֶּה לְסַפֵּר בִּיצִיאַת מִצְרַיִם הֲרֵי זֶה מְשֻׁבָּה׃

Slavar var vi for Farao i Egypt, og Den Evige, vår Gud, tok førte oss ut derifrå med mektig hand og med utstrekt arm. Og om den Heilage, signa vere Han, ikkje hadde ført forfedrane våre or Egypt, da ville vi, og borna våre, og borneborna våre, vore slavar for Farao i Egypt. Endatil om alle av oss var vise, alle av oss var intelligente, alle av oss kjente Toráen — så ville det vore ein mitsvá for alle av oss å fortelje om utgangen av Egypt; og all auking av forteljinga om utgangen av Egypt, [f.eks. med andre synsvinklar, andre detaljar, andre måtar å å vise aktualiteten i dag] sjå, det er utmerka.

Ei historie om rebbí Eliŋézer og fire andre

Maŋasé berebbí Eliŋézer verebbí Yehoshúaŋ verebbí Elŋazár ben ŋAzaryá verebbí ŋAkibá verebbí Tarfón   shehayú mesubbín bibné brák vehayú mesapperín bitsiát Mitsráyim kol otó halláyla ŋad shebbaú talmidéhém veamerú lahém: «Higgíaŋ zemán keriát shemáŋ shel shaḥrít.»

Acontecimiento en R. Elièzer, y R. Yeosuah, y R. Elhazar hijo de Azaryà, y R. Aquibà, y R. Tarphon, que eran rescobdados con hijos de Berak; y eran recontantes en salida de Egypto toda aquella noche, hasta que vinieron sus discipulos, y dixeron a ellos: Nuestros maestros, es llegado el tiẽpo de leer la Semah de la mañana.

מַעֲשֶׂה בְּרִבִּי אֲלִיעֶזֶר וְרִבִּי יְהוֹשֻׁעַ וְרִבִּי אֶלְעָזָר בֶּן עֲזַרְיָה וְרִבִּי עֲקִיבָא וְרִבִּי טַרפוֹן   שְׁהָיוּ מְסוּבִּין בִּבְנֵי בְרַק וְהָיוּ מְסַפְּרִין כָּל אוֹתוֹ הַלַּיְלָה עָד שֶׁבָּאוּ תַלְמִידֵיהֶם וְאָמְרוּ לָהֶם   רַבּוֹתֵינוּ הִגִּיעַ זְמַן קְרִיאַת שְׁמַע שֶׁל שַׁחְרִית׃

Ei historie om rebbí Eliŋézer, rebbí Yehoshúaŋ, rebbí Elŋazár ben ŋAzaryá, rebbí ŋAkibá og rebbí Tarfón er at dei sat i Bené Berák og fortalde kvarandre om utgangen av Egypt heile natta, til dess dei kom studentane deira og sa åt dei: «Våre lærarar: Tida er komma for å seie Hør Israel i morgonbønnen.»

Kvifor skal vi komma i hug utgangen av Egypt om kvelden?

Rebbí Elŋazár ben ŋAzaryá sa: «Sjå, eg er som eg var sytti år gammal, og eg skjønte ikkje kvifor ein skal fortelje om utgangen av Egypt om nettene — inntil ben Zomá forklarte det: "som det står skrive: Slik at du skal komma i hug dagen for utgangen or landet Egypt alle dagane av livet ditt. (5. Mosebok, kap. 16, v.3.) ‘Dagane i livet ditt’ er dagane; ‘alle dagane i livet ditt’ er nettene òg!"» Men dei vise seier: «‘Dagane i livet ditt’ er i denne verda; ‘alle dagane i livet ditt’ er når ein kjem til dagane åt Meshíaḥ.»

Dei fire borna

* * *

* * * Meir kjem her * * *

Dei ti landeplagene — אלו עשר מכות

For kvar landeplage som blir rekna opp, er det skikk blant spansk-portugisiske jødar å dyppe ein finger i vinen (gjerne høgre litlefinger) og lata det dryppe på eit fat. I tillegg kjem at ein dyppar fingeren i vinen og let det dryppe på fatet for kvart av dei tre hugseorda av rabbí Yehudá — i alt altså 13 dropar.

* * *

Dayyénu

* * *

Pèsaḥ, maṣṣá og marór

* * *

I kvar generasjon — בכל דור ודור

* * *

Til toppen

Skrivarstuå ©2000–2005 Olve Utne
Oppdatert (Updated) 15. september 2005 / 11. elúl 5765